Nos TercihBaşarı sırası şartı: hangi bölümlerde sıralama barajı var?
Bazı bölümleri tercih edebilmek için puanın yetmesi yetmez; ilgili puan türünde belirli bir başarı sırasının içinde olman da gerekir. Buna başarı sırası şartı ya da yaygın adıyla sıralama barajı denir. Şartı karşılamıyorsan o bölümü listene yazsan bile tercihin geçersiz sayılır. Bu yazıda hangi bölümlerde baraj olduğunu ve sınırda olanların nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Baraj hangi bölümlerde, kaç bin?
Başarı sırası şartları YÖK kararıyla belirlenir ve ÖSYM kılavuzunda ilan edilir. 2026 kılavuzuna yansıyan tabloya göre şartlar bölüm ailelerine göre şöyle dağılıyor:
- Tıp: SAY puan türünde ilk 50.000 içinde olmak gerekir.
- Diş Hekimliği: SAY puan türünde ilk 80.000.
- Hukuk: EA puan türünde ilk 100.000.
- Eczacılık: SAY puan türünde ilk 100.000.
- Mimarlık: SAY puan türünde ilk 250.000.
- Mühendislik programları (Bilgisayar, Elektrik-Elektronik, Makine, İnşaat, Endüstri ve diğer tüm mühendislik dalları): SAY puan türünde ilk 300.000.
- Öğretmenlik programları: kendi puan türünde ilk 300.000; örneğin Sınıf Öğretmenliği ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık EA, İngilizce Öğretmenliği DİL, Matematik Öğretmenliği SAY türünde bu şarta tabidir.
İpucu
Nos Tercih program sayfalarında baraja tabi bölümlerde şart ayrıca vurgulanır. Bir programın sayfasını açtığında sıralama şartı varsa hem metinde hem istatistik çiplerinde görürsün; ayrıca Tercih Sihirbazı sıranı girdiğinde bu bilgiyle birlikte değerlendirme yapmana imkan verir.
Kural ayrıntıları: en çok karışan noktalar
Baraj puana değil sıraya bağlıdır
Şart, taban puanla değil başarı sırasıyla tanımlanır. Puanın ne kadar yüksek olursa olsun, ilgili puan türündeki sıran barajın dışındaysa o bölümü tercih edemezsin. Neden sıralamanın esas alındığını merak ediyorsan sıralama mı puan mı rehberine bakabilirsin.
Her puan türünün sıralaması ayrıdır
SAY sıran 40.000 iken EA sıran 120.000 olabilir. Tıp için SAY sıran, hukuk için EA sıran geçerlidir. Baraj kontrolü yaparken bölümün öğrenci aldığı puan türündeki sıranı kullan; farklı türlerin sıralarını birbirine karıştırmak en sık yapılan hatalardandır.
Baraj yerleşmeyi garanti etmez
Barajı geçmek yalnızca tercih hakkı verir. Tıpta ilk 50.000 şartını karşılıyor olman, herhangi bir tıp programına yerleşeceğin anlamına gelmez; devlet üniversitelerindeki tıp programlarının çoğu bu sınırın çok daha iyi sıralarında kapanır. Barajı bir giriş bileti gibi düşün; asıl rekabet biletten sonra başlar.
Ek puanlı ve özel durumlar
Okul birincisi kontenjanı, MTOK programları ve bazı özel yerleştirme yolları için kılavuzda ayrı düzenlemeler bulunur. Sıralaması barajın hemen dışında kalanların da yılın kılavuzunu satır satır okuması gerekir; şartların kapsamı ve istisnaları yıldan yıla güncellenebilir.
Sınırdaysan ne yapmalısın?
Sıran baraja çok yakınsa iki yönlü bir plan kur. Birincisi, barajlı bölümün yakın alternatiflerini listene ekle: tıp için hemşirelik, fizyoterapi ve rehabilitasyon ya da beslenme ve diyetetik; hukuk için siyaset bilimi ve kamu yönetimi; mühendislikler için aynı alanın teknoloji fakültesi programları veya iki yıllık teknikerlik programları gibi. İkincisi, ertesi yıl yeniden denemek gerçek bir seçenekse bunu duygusal değil hesaplı bir karar olarak değerlendir.
Barajlar bu yazının yazıldığı tarihte kılavuzda yer alan değerlerdir ve YÖK kararıyla değişebilir. Tercih göndermeden önce yılın ÖSYM tercih kılavuzundaki güncel tabloyu mutlaka kontrol et; listendeki barajlı bölümlerin şart satırlarını tek tek doğrula.